Geleceğin Perakendeciliği

Türkiye’de sürekli yeni açılan, açılacak AVM haberlerini yanı sıra dünyada da sürekli olarak kapanan, kapanacak AVM ve perakendecilerin haberleri çıkıyor.

ABD ve dünyada kapanışlar hızla artıyor, Türkiye’de de bazı haberlere göre metrekare bazında AVM’lerin %10 unun kapandığı söylentisi var.

Perakende dünyasında en çok konuşulan konulardan biri de yeni perakendecilik kavramları ve perakende de değişim. Taş-tuğla ile elektroniğin, teknolojinin savaşı, mağazalarda öğrenen akıllı sistemler.

AVM dünyası ise taş – tuğla üzerine kurulu, konuşulan konular kavramlar, yeni AVM’lerin kavramı ne olmalı. Aslında bunları bir kaç kez Alp Alkaş Perakende Gayrimenkul Merkezi derslerinde tartışma şansımız olmuştu, bu gün yazacaklarımı orada da anlatmayı umuyorum.

İş gereği bir süredir Atlanta’dayım ve yakın zamanlarda açılmış olan Ponce City Market adlı AVM’yi gezme şansım oldu. Ponce City Market’I yeni nesil AVM kavramlarından biri olarak değerlendiriyorum, muhtemelen benzerlerini görmüş olabilirsiniz, ben ilk kez bu kavramı gördüm.

Klasik AVM kavramlarında kullanılan kurallaşmış birçok şartı içermiyor, bu nedenle benim için yeni nesil.

Buna karşılık lokasyon kentin en iyi yerlerinden biri.

Bina çok eski bir Sears fabrika binası. Zaman içerisinde binanın temel özellikleri bozulmadan çeşitli amaçlar için kullanılmış AVM olmadan önce. Binanın dışına ve içerisine çok büyük değişiklikler yapılmadan çok sade ve çekici bir kavramla, sadece elden geçirilmiş. Muhtemelen masraf çok düşük ancak eski putreller, makinalar sadece temizlenerek bırakılmış, estetik olarak oldukça hoş duruyor. Bina yatırımı düşük olduğu için yatırımın geri dönüş süreci de kısalıyor haliyle.

Klasik olarak anchor store’u olmayan bir AVM düşünülemez bile, tüm kiracılar bile kiralarken anchor’ın kim olduğuna aşırı önem gösterirler. Ne ilginçtir ki Ponce City’de herhangi bir anchor yok.

Ayrıca mağazaların neredeyse hepsi çok basit bir mimari kullanılarak minimum harcama ile yapılmış, buna raf ve teşhir malzemeleri dahil ancak estetik ve görüntü çok hoş ve güzel. Diğer bir deyişle sadece binanın değil mağazaların sabit yatırım geri dönüş süreci muhtemelen oldukça kısa.

Bu yapıları nedeniyle mağazaların sektör, marka, ürün, kavram değiştirmeleri sadece 1 veya iki günlük bir iş gibi gözüküyor.

Food court başlıbaşına bir değişiklik, bildiğimiz, tanıdığımız hiçbir zincir yok. Yerel ve özelleşmiş bir çok fast ve slow food var, hepsi birbirinden albenili, hepsi birbirinden leziz.

Sonuç olarak herhangi bir anchor yok, mağazaların %90 ını tanınmış bşr zincir değil, tüm bina ve mağazalar minimum masrafla ve basit ama albenili tasatlanmış, herşey her an ve çok ucuza değişebilir.

Geleceğin perakendeciliğine bir adım mı??

BU BİR KENDİMLE GURUR DUYMA VE KENDİMİ ÖVME YAZISIDIR

cityGeçenlerde bir milletvekilinin (gerçi kendisi örnek alınacak bir kişilik değil ama) lafı vardı, kendi bulunduğu yerde başkalarının anons edilip kendisinin anons edilmemesine çok kızmış ve etrafındakileri haşlarken “Nefis bu anons edilmek isteniyor,alkışlanmak istiyor ” demiş. Ben de geçenlerde bir tanıdığım ile yaptığım bir konuşmada bazı şeyleri hatırlayarak kendimle gurur duydum ve sizlerle paylaşarak “nefsimi körelteyim” dedim. Smile

Uzun yıllar ve değişik ülkelerde süren yöneticilik yaşamımda bir çok “ilk” i yapma, yapabilme şansım oldu ve bunları yaptıktan sonra düşündükçe kendimi çok şanslı buldum her zaman.

Bu hafta Arnavutluk’tan bir ziyaretçim vardı, sevgili Altin, Arnavutluk’ta Little Big ve Flo’nun temsilcisi, bir çok mağazası olan başarılı bir perakendeci arkadaşım. Buluştuk, çay, kahve içtik ve konuşmalar arasında Altin’in hem yakın çalışma arkadaşı hem de sevgili eşinin söylediği bir şey beni hem keyiflendirdi hem de gururlandırdı.

Arnavutluk çalıştığım süre profesyonellik yaşamımın en keyifsiz, verimsiz ve sıkıcı dönemlerinden biri oldu. “Cumartesi Sabahı Tiran Trafiğinde” başlıklı yazım Arnavutluk iş ve iş ilişkilerini anlatan bir yazıdır, “YÖNETİCİYİ ÖLDÜRMENİN 9 YOLU” başlıklı yazı ise oradaki işvereni anlatır. Bu yazıları okursanız o dönemin benim için neden en keyifsiz, verimsiz ve sıkıcı dönemlerinden biri olduğunu anlarsınız.

Buna karşılık gerek sosyal yaşamımda gerekese müşteri ilişkilerinde çok keyifli, değerli arkadaşlar dostlar kazandım ki Altin ve sevgili eşi bunlardan biridir.

2009 yılın Aralık ortasında açmıştık Tirandaki AVM’yi. Noel ve yılbaşı hazırlıkları yapıyoruz ve herkes 1 Ocakta AVM’nin kapalı olacağını varsayıyor, ben sürekli kiracılara açık olacağımızı söylüyorum. Onlarsa, “hayır kapatalım”, “hiç iş olmaz”, “Arnavutluk’ta yeni yılın ilk günü aile ziyareti yapılır, kimse bir yere girmez” havasında. Aynı tartışmaları daha önce başka ülkelerde, özellikle Bükreş’in ilk AVM’sini açtığım zamanda da yaşadığım için ben bastırıyor ve itirazları kulak arkası ediyorum.

Bu arada jurnalci kullanmayı çok seven işveren doğal olarak bu tartışmaları yakından takibediyor ve nihayet benle konuşmaya karar verdi. O da herkes gibi ve aynı gerekçelerle açmamam gerektiğini söylüyor, ben se açmam gerektiğini, en kalabalık günlerden birini yaşayacağımızı, insanların her yer kapalı olduğu için hiçbir yere gitmediklerini iddia ediyor ve açmak için direniyorum.

Bu tartışmalar günler sürdü ve iyice yıpratıcı bir hale geldi başka bir iş yapamaz oldum ancak direndim ve AVM’yi 1 Ocak günü açtım. O gün, ben işten ayrılana kadar yaşanan en kalabalık gün oldu, etkisi daha sonra da devam etti.

Nereden açıldıysa, Alin’in sevgili eşiyle o günleri konuşuyorduk ve bana, “Tufan Bey o gün en kalabalık gündü artık hep açılıyor ve en kalabalık günlerden biri oluyor” dedi. O zaman farkettim, Arnavutluk da da bir ilki yapmıştım ve ufak da olsa Arnavutluk perakendecilik tarihin bir köşesinde kimsenin hatırlayıp bilemeyeceği bir imzam var.

Aynı şekilde Türkiye, Azerbaycan, Romanya ve Montenegro’da da yaptığım bazı ilklerin olduğunu düşünmek hem keyif verdi hem de gururlandırdı beni.

Bir AVM İçin İş Planı Nasıl Yapılır ?

Özyeğin Üniversitesi – Alp Alkaş Perakende ve Gayrımenkul Merkezi ders sunumu. Youtube’da izleyemeyenler https://vimeo.com/93861715 linkinden izleyebilir.

Follow on Feedly