PETER DRUCKER’dan 20 seçme

Peter Drucker’dan seçmeler from Tufan Karaca

TAZEDIREKT ve ASLANOBA’nın DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ


Tazedirekt’in kapanmasının ardından çıkan birçok dedikodu ardından da son günlerde nihayet konunun en yakını olan Aslanoba’dan bazı bilgiler geldi WEBRAZZI üzerinden. Aslında neredeyse Aslanoba’nın söylediklerine yakın şeyleri TAZEDIREKT’in eski CTO’su Umut Gökbayrak’da söylemişti birkaç gün önce.

Aslanoba söz konusu yazıda oldukça samimi davranmış ancak bazı şeyleri yörumlarken’de sanki üstü kapalı geçmiş gibi geldi bana. Onun söylediklerinin üzerinden geçtiğim zaman birçok şeyin “İŞ MODELİ” ve “İŞ PLANI” zaaflarına bağlı olduğunu düşündüm.

“İş modelinde sonradan keşfettiğimiz bazı zaaflardan hızlıca kurtulmak çok zordu” diyor Aslanoba, ki bu da hazırlanan iş modeline yeteri kadar özen gösterilmediğini düşündürüyor.

Buradaki en önemli konulardan biri TAZEDIREKT’in sadece bir internet girişim değil, arka planda gerçek bir fiziksel bir üretimin olmasında yatıyor sanki.

Salt “İŞ MODELİ”nin yeterli olduğu ve “İŞ PLANI”na gerek olmadığı görüşünün savunucularının vurguladıkları noktalardan biri “İŞ PLANI”nın zaman aldığı konusudur ve bu zamanı harcayamak yerine hemen işe başlamak gerektiğini söylerler. Arka planda fiziksel bir üretim konusu olduğunda ise aslında “İŞ MODELİ “ne de bayağı zaman harcamak gerekir. “İŞ MODELİ”nde oluşan zaaflar sanki “İŞ MODELİ”ne yeterli önemin ve zamanın harcanmadığını düşündürüyor bana.

Aslında her zaman söylediğim gibi “İŞ MODELİ” “İŞ PLANI”nın altyapısını hazırlar ve “İŞ MODELİ”nden sonra “İŞ PLANI” hazırlamak için gereken bilgilerin çok büyük bir kısmı hazırlanmış olur.

“İŞ PLANI”nın hazırlanması da işe başladıktan sonra yeterli değildir, sürekli revize edilmelidir.

Sabit giderleri yüksek (özellikle de fiziksel üretime dayalı) iş modellerinde, ana faaliyetler ve ana kaynaklar yapıtaşlarının önemi fazlası ile artmakta ve çok iyi irdelenmesi gerekmektedir. Bunu yapmadığımız zaman her zaman beklenenin aksine, TAZEDİREKT’de olduğu gibi, sıkıntı “değer önerisi hazırlanmasında” değil, üretim de çıkacaktır. “Özellikle sipariş hazırlama merkezimizde, sebze-meyve kategorisinde aşırı hurda-fire çıkıyor, ürün marjlarımızı dramatik düşürüyordu.” Diyen Aslanoba da sanki bunu teyidediyor.

Aslanoba’nın dediği gibi “emek yoğun” işlerde çalışan planlaması iş planının en önemli kısımlarından birini oluşturur ve bu planlamada bazı kriterler konarak takibedilmesi, revize edilmesi gerekir. Bu kritelerde ağırlıklı olarak satış seviyelerine bağlanır, özellikle de hızlı büyüme aşamalarında bu kriterlerin sürekli gözden geçirilerek simüle edilmesi, revize edilmesi gerekecektir.

Aslanoba’nın kullandığı “sermayenin bolluğu” deyişi de rahatsız edici. İş planı hazırladığımız zaman gerekli sermayenin ne olacağı açıkça gözükecektir, yeterli olmadığı noktalarda fon girişi gerekecektir ve bu fonların geri ödenmesi gerekecektir. Sermaye bolluğu ise geri ödeme baskısını sağlamayacağından bazı düşünceler ertelenerek baskı başka konulara kayacak ve önemli konular atlanacaktır.

Sonuç olarak:

“İŞ PLANI”nın alt yapısını oluşturan “İŞ MODELİ” titizlikle hazırlandıktan sonra “İŞ PLANI”nın da aynı titizlikle hazırlanması gerektiğini ve her iki kavramın da aslında iç içe olduğunu, sürekli güncellenmesi ve revize edilmesi gerektiğini tekrar tekrar vurgulamak istiyorum.

GİRİŞİMCİNİN BAŞARI SİLAHLARI

GİRİŞİMCİNİN BAŞARI SİLAHLARI from Tufan Karaca

GİRİŞİMCİLİK VE BAŞARI

5072777677_c475005074_bTürkiye’de girişimcilik veya iş sahibi olma oranı %5 (Türkiye İstatistik Kurumu), bunun %80’i ise zorla girişimci oluyormuş (Girişim Haber). Buna karşılık KOSGEB ve TEB’in Girişimcilik Endeks, her 100 kişiden 32’si önümüzdeki üç yıl içinde girişimcilik faaliyetinde bulunma hedefi olduğunu ortaya koyuyor (Akşam). Ancak bu kişilerin sadece 10’u iş fikirlerini hayata geçirmek için harekete geçiyor, yani Baybars Altuntaş’ın tabiri ile girişkenlikten girişimciliğe geçiş yapabiliyor.

Zamanın yapısı ve teknolojinin sonucu olarak da bu girişimlerin büyük bir kısmı internet üzerinde. Webrazzi’nin yaptığı bir araştırmaya göre;

Lanse edilen her 100 girişimden:

24’ü altıncı ayını görmüyor.
51’i ilk altı ayında vasatı aşamıyor.
24’ü vasatın biraz üzerinde.
8’i umut vadediyor.

Bloomberg’in bir haberine göre ABD’de iş fikrini hayata geçiren girişimcilerin %80 ilk 18 ay içerisinde yok oluyor, sadece %20’si hayatta kalıyor.

Steve Blank, “The Startup Owner’s Manual” kitabında yeni ürünlerin %90’ının başarısız olduğunu söylüyor.

Peki bu başarı oranının bu kadar düşük olması neye bağlı?

Aslında bu yüksek başarısızlık oranı çok çeşitli nedenlerin bir araya gelmesi ile oluşuyor ancak bunları bazı kategorilerde toplamak mümkün kanımca.

Ben en öneli etkenlerden birini özensizlik ve acelecilik olarak görüyorum. Evet, çağımız hız çağı, yeterince hızlı olamaz isek şansımızı yitirme olasılığı çok yüksek. Ama bu acele içerisinde, bazen hazır olduğunu düşünerek bazen da bir an önce para gelsin kaygısı ile minimum kabul edilebilirlik düzeyine gelmemiş ürün veya hizmet ile pazara çıkarak kendini yıpratmak KABUL EDİLEMEZ bir hata olmasına karşılık maalesef bu hatayı yapan çok.

Diğer bir etken ise geliştirdiğin ürün, hizmet veya her ne ise değer önerisine aşık olmak, hem de körkütük aşık olmak. Zaman zaman insanlar günlerce emek verdikleri, başka hiç bir şey düşünemedikleri şeylerin eksik, kötü veya yetersi tarafını görmek yerine sadece olumlu taraflarını görme eğilimine düşebiliyorlar, yanı ona aşık olabiliyorlar. Bu hataya düşen kişilerle konuştuğunuzda ürün hakkında söyleyeceğiniz her eleştiri veya eksikliği kişisel hakaret olarak algıladıklarını hissedersiniz.

Genelde insanlar kendilerini ve yakın çevrelerini müşterinin temsilcisi olarak algılarlar ve her sorunun yanıtını kendileri bulmaya çalışarak müşteri ile iletişim kurmayı, onun sorunlarının ne olduğunu anlamayı ihmal ederek kendilerini kapatır ve işi geliştirmeye çalışırlar.

Ürünü satın almak için parayı müşterinin ödeyeceğini, ürününün değerini onun belirleyeceğini unuturlar.

Değer önerisi geliştirirken müşteri ile kurulacak ilişkiler çok ama çok büyük önem taşır.

Bunların tümünün üstesinden gelebilmek için yapılması gereken İŞ MODELİİŞ PLANI kavramları çerçevesinde düşünmek ve DEĞER ÖNERİSİ tasarımına önem vererek YALIN GİRİŞİM metodolojisinden şaşmamaktır.

İNSANOĞLU GİRİŞİMCİ DOĞAR

coolbabyMicro kredi kavramının kurucusu, Nobel Barış Ödülü sahibi Muhammad Yunus’un dediği gibi “Tüm insanlar girişimci olarak doğar. Maalesef birçoğumuz bu yönümüzü açma fırsatı bulamayız ve gizli kalır.”

Mağaralarda yaşadığımız dönemlerde hepimiz girişimciydik ve kendi işimizi yapıyorduk. Yiyeceğimizi buluyor, karnımızı doyuruyorduk.

Ama uygarlık ilerledikçe bu yönümüz bastırıldı, işçi ve çalışan olduk, çünkü bizi sen işçisin diye damgaladılar. Girişimciliğimizi unuttuk.

Evet, hepimiz aslında girişimci olarak doğuyoruz, ancak bu hepimizin birer şirket kurması anlamına gelmiyor tabi ki. Ama bir çoğumuz zaman içerisinde şirket de kurmaz zorunda kalacağız, kapitalist sistemin gereği şirketler çalışan yerine taşeron kullanmaya daha fazla itildikçe, teknolojik gelişim arttıkça, şirketlerin ömrü kısalmaya devam ettikçe öncelikle işinde iyi olanlar taşeronluğa doğru itilecekler ve şirket kurmak zorunda kalacaklar.

21. yüzyılda hala 20. yüzyıl uygulamalarını kullanıyoruz ama bunlar çok hızlı değişmek zorunda kalacak.

Geleceği belirleyecek olan 5 temel faktör var;

Teknoloji

Küreselleşme

Nüfus ve yaşama süresi

Toplum

Enerji Kaynakları

Bu beş faktör dünyamızın, toplumun, iş yaşamının, işimizin geleceğini şekillendirecek, hatta dünyadaki politik yapıyı şekillendirecek

Peki gelecekte şirketler nasıl olacak ? İşimiz nasıl olacak ? Bunları şimdiden düşünmeye ve konuşup anlamaya çalışmamız gerekiyor. Çünkü değişimin hızı artık çok yüksek ve eskiden nesiller alan ve büyük olduğunu sandığımız değişimler artık ömürlerimize sığmaya başladı, bunları öngöremeyenlerin yaşamları kısalacak ve değişim yaratanlar, öngörebilenler yaşayacak.

GİRİŞİMCİLİK CANGILINDA YETERSİZ ÖZGÜVENLİLER

Bu yazı 11.04.2012 tarihinde KOBİTEK‘te yayınlanmıştır.

Dünyadaki girişimcilik salgının Türkiye yansıması da doğal olarak dünyadaki “girişimcilik cangılı” şeklinde oluyor ve bu cangıl maalesef fabrikalar, tarlalar, ve yol gösteren veya gösterdiğini iddia eden bir çok “bilge” ile dolu.

TDK, girişimciyi şöyle tanımlıyor :


1. isim Üretim için bir işe girişen, kalkışan kimse, müteşebbis
2. Ticaret, endüstri vb. alanlarda sermaye koyarak girişimde bulunan kimse, müteşebbis.

Yani para kazanmak, kar etmek amacıyla bir iş yapmaya başlayan kimse.

Buna karşılık, çağımızın iletişim olanaklarındaki gelişmeler, girişimcilik tanımını en kolay ve hızlı yol olarak düşünülen web girişimciliği ile adeta kısıtlamakta. Rol modeller ve alfa hayvanlar sürekli olarak sadece web üzerinde belirlenmekte ve web dışında mal ve hizmet alanında da bir çok girişim olanağı olduğu sanki bilinçli bir şekilde gözardı edilerek yok varsayılmaktadır.

Bu ortam içerisinde bir çok yol gösterici “bilge” ortaya çıkmakta, küçük veya büyük başarılarının sonucu kendilerini “bilge” ilan etmekten kaçınmazken onları ilahlaştırmaktan çekinmeyen bir çok fırsatçı da, girişimcilik salgınına bulaşmış insanları çeşitli şekillerde sömürmekte ve kullanmaktadır.

Bu “bilgelerin” bir çoğunda Dunning-Kruger etkisi gayet açık ve kesin bir şekilde görülmektedir.

Peki nedir bu Dunning-Kruger etkisi ?

Dunning ve Krugeri’in Cornell Üniversitesinde yaptıkları bir araştırmanın sonuçlarına göre : “Cehalet kişiye, bilgiden daha fazla güven verir.” ve ;

1. Yetersiz kişiler kendi yetenek ve bilgilerine aşırı değer biçerler,
2. Yetersiz kişiler başkalarındaki gerçek yetenekleri göremezler,
3. Yetersiz kişiler, kendi yetersizliklerinin boyutlarını göremezler,
4. Bu kişiler, eğitilebildikleri takdirde konu ile ilgili daha önceki yetersizliklerini farkedebilirler.

Diğer bir deyişle, cehalet ile bilgelik arasındaki ince çizgi, bilmediğini bilmekte yatmaktadır. Ancak yukarıda tanımladığımız etki altındaki bir çok “bilge“, girişimcilik salgınına kapılmış gençleri, parasal, fikirsel ve duygusal anlamda sömürmeyi nerede ise iş edinmişlerdir.

Bunu yanısıra, her türlü girişimciyi destekleyen kurumlar da, web girişimlerini fazla ciddiye almaz bir görünüm içerisine girdiklerinden ortam tam bir cangıl ortamına dönüşmektedir.

GİRİŞİMCİLERİN VE KOBI’LERİN GENEL HATALARI

Bu yazı 15.11.2011 tarihinde KOBİTEK‘te yayınlanmıştır.

Genel istatistikler, açılan şirketlerin büyük bir kısmının açıldıktan iki yıl sonra kapandığını gösteriyor.

Türkiye’de yeni kurulan işletmelerin %24’ünün iki yıl içerisinde, %51’inin dört yıl içerisinde ve %63’ünün altı yıl içerisinde yok oluyor.

Bu konudaki güncel istatistikler TOBB tarafından sürekli yayınlanıyor.

Açılan şirketlerin en sancılı yılları ilk iki yıl, bu süreyi başarılı atlatan şirketlerin büyük bir kısmının ömürleri uzun oluyor ancak yine TOBB verilerine göre Türkiyedeki şirketlerin ortalama ömrü sadece 12 yıl. Aslında gelişen teknolojinin getirdiği logaritmik değişim süreci belki bunu daha da kısaltacak.

Peki neden böyle oluyor, nerelerde hatalar yapılıyor ?

Girişimcilerin ve KOBİ’lerin yaptığı hataları çok kısa bir şekilde aşağıda özetleyebiliriz.

NAKİT SORUNLARI

Bir çok girişimci, hızla ,işe başlamayı amaçladığından yatırım dönemi giderleri, işletme maliyetleri gibi hayati konularda yeterince araştırma yapmadan işe girişmektedir. İşe başladıktan kısa bir süre sonra finansal kaynaklarının yetersizliğini anlayan girişimci için artık vakit çok geçtir. Nakit yetersizliğinin yarattığı telaş ve panik, bir çok işin gerektiği şekilde yapılmasını engellemekte, bu da nakit sıkıntısını artıran kısır bir döngüye yol açmaktadır.

Yatırım ve işletme döneminin planlaması kulaktan dolma bilgilerle değil, derinlemesine araştırmalarla yapılmalıdır, aksi halde nakit sıkıntısı kaçınılmaz bir sonuç olarak karşımıza çıkacaktır.

Aynı şekilde sağlıklı planlanmayan büyüme dönemleri de nakit sorunlarını büyüyebilmekte ve işin durmasına kadar varan sonuçlar doğurabilmektedir.

PAZARI YETERİNCE TANIMAMAK

Girişimcilerin ürün veya hizmetlerine olan aşırı güvenleri zaman zaman gerektiği gibi pazar araştırması yapmamalarına yol açmakta ve bu da hızla rekabet duvarına çarpmalarına veya mallar veya ürünlerine alıcı bulamamalarına yol açmaktadır.

Genelde bu durumla karşılaşan işletme sahibi panikleyerek fiyat rekabetine girer ve başarı şansını hızla yitirmeye başlar.

Sadece günü geçiştirmeye yönelik stratejiler başarısızlıkla sonuçlanmaya mahkumdur, ucuzun her zaman daha ucuzu vardır.

Başarılı bir pazarlama ve satış faaliyeti, sağlıklı bir pazar araştırmasına bağlıdır.

VİZYON EKSİKLİĞİ

İçerisinde bulunduğu pazarın, ekonominin, toplumun ve teknolojinin gittiği yeri göremeyen işletme sahiplerinin varacağı noktalar karanlık olmaya mahkumdur. Bunlar çok yakından takip edilmeli ve bunlara hızla uyum sağlanabilmelidir.

Günümüzde, hızla gelişen teknolojinin sonucu olarak değişim logaritmik bir hızda olmaktadır, ve bunları yakından takip edemeyen hızla oyun dışında kalmaya mahkumdur.

KÖTÜ YÖNETİM

Girişimciler ve işletme sahipleri, kendi bebekleri olan iş için harcadıkları zaman ve düşünce nedeniyle, onunla ilgili herşeyi bildikleri ve bunları yapabilecekleri kanısına kapılırlar. Ancak her insanda bazı yetenekler fazla gelişmiştir, bazı yetenekler ise daha az gelişmiştir, bu nedenle herşeyi yapabilmek mümkün olmayacaktır. Bunu farkına varıldığında ve bazı işlerin sağlıklı yapılabilmesi için bu yeteneklere sahip kişilerin işe alınmasında veya onlara danışılmasında geç kalınır ve içinden çıkılması çok güç dar boğazlara girilmiş olur.

Yukarıda kısaca özetlediğimiz hataları yapmamanın veya bunlardan kurtulmanın yolu varmıdır ?

Tabi ki vardır ve bu da sağlıklı bir İŞ PLANI yapmaktan geçer.

İş Planı, firmanızın başarılı olabilmesi için veya ekonomik bakımdan varlığını koruyabilmesi için neler yapılması gerektiğine karar verme sürecinin, en önemli başlangıçtır. Bu da demek oluyor ki; şu an yapmakta olduğunuz veya yapmayı planladığınız bir işin, geleceğini çizen ve size rehberlik eden bir yol haritasıdır. Firmanızın gelecekteki dar boğazları ve bunları aşma yollarını “önceden” analiz edilmesine yardımcı olmakla birlikte, aynı zamanda da firmanız için en temel kontrol aracıdır. Size önceden planlanan ve daha sonra gerçekleşen bir programın; var ise farklarını ortaya koyarak, nedenini gösterir ve gerekli düzeltmeleri yapmanızı sağlar. Bu da firmanın karar alma mekanizmasını ve geleceğini en önemli şekilde etkileyen faktörlerden biridir.

İş Planı, şirketinizin geçmişini, gelecek için vizyonunuzu ve bu vizyondaki hedeflerinize varmak için uygulayacağınız planları anlatan çok önemli bir stratejik planlama dokümanı (aracı) ve şirketinizin yol haritasıdır.

_________________________________

Bu yazıyı beğendinizse aşağıdaki SHARE ON FACEBOOK veya TWEET THIS e basarak paylaşmanız benim çok işime yarayacaktır.
Teşekkür ederim.

Follow on Feedly